Życie, które trzeba odkryć


„Kto chce zachować swoje życie, straci je; a kto straci swe życie z mego powodu, znajdzie je” – te słowa Jezusa stawiają przed nami zasadnicze pytanie: co właściwie znaczy odnaleźć prawdziwe życie?

Święty Paweł daje nam ważną wskazówkę: „Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu”. Istnieje bowiem sposób myślenia właściwy światu, który podpowiada nam: to ja jestem autorem mojego szczęścia, ja wiem, co jest dla mnie dobre, ja wiem, jak powinno wyglądać moje życie. W ten sposób zaczynamy traktować własne życie jak projekt, który trzeba dokładnie zaplanować i zrealizować.

Przypominamy czasem rzeźbiarza stojącego przed blokiem marmuru, który ma już w wyobraźni gotowe dzieło. Tak samo my tworzymy obraz własnego życia: chcę być kimś określonym, osiągnąć konkretne cele, mieć takie, a nie inne relacje, zdrowie, pracę, rodzinę. I kiedy rzeczywistość przestaje odpowiadać temu projektowi, pojawia się poczucie porażki: coś poszło nie tak.

Tymczasem życie nie jest tylko projektem do zrealizowania. Życie jest powołaniem, które trzeba odkrywać. Oczywiście mamy planować, pracować, rozwijać swoje zdolności i robić wszystko, co od nas zależy. Chrześcijaństwo nie jest zaproszeniem do bierności. Jest jednak zaproszeniem do odkrycia, że nie wszystko zależy od nas. Dlatego obok pytania: „Co chcę zrobić ze swoim życiem?” powinno pojawić się drugie, być może jeszcze ważniejsze: „Panie, co Ty czynisz z moim życiem?”

Właśnie tutaj zaczyna się dramat Piotra z dzisiejszej Ewangelii. Jeszcze przed chwilą wyznał: „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego”. Rozpoznał Jezusa, ale nie potrafi zaakceptować Jego drogi. Kiedy Chrystus mówi o Jerozolimie, cierpieniu, odrzuceniu, śmierci i zmartwychwstaniu, Piotr protestuje: „Nie przyjdzie to nigdy na Ciebie!”. Jakby chciał powiedzieć: Jesteś Mesjaszem, ale pozwól, że ja Ci wytłumaczę, jak powinieneś być Mesjaszem.

Wtedy słyszy niezwykle mocne słowa: „Zejdź Mi z oczu, szatanie! Jesteś Mi zawadą”. W greckim wyrażeniu użytym przez Jezusa odnajdujemy jednak bardzo ważny sens: „Idź za Mną, wróć na swoje miejsce”. Miejscem ucznia jest bowiem bycie za Jezusem, a nie przed Nim. Piotr chce wskazywać Chrystusowi drogę, tymczasem uczeń musi pozwolić, aby to Chrystus wskazywał drogę jemu.

To jest również nasze zmaganie. Łatwo wierzyć w Boga, kiedy prowadzi nas tam, dokąd sami chcemy dojść. Znacznie trudniej zaufać Mu wtedy, kiedy życie prowadzi nas drogami, których nigdy byśmy nie wybrali: przez zamknięte drzwi, niezrealizowane plany, własną słabość, chorobę, rozczarowanie czy porażkę.

Nie oznacza to, że cierpienie samo w sobie jest dobre. Chrześcijaństwo nie jest religią poszukiwania bólu. Jezus uzdrawia, pociesza i uwalnia człowieka od cierpienia. Objawia jednak coś jeszcze większego: nie istnieje takie miejsce naszego życia, do którego Bóg nie mógłby wejść ze swoją miłością.

I właśnie tutaj zaczynamy rozumieć słowa: „Weź swój krzyż i chodź za Mną”. Wziąć krzyż nie oznacza szukać cierpienia. Oznacza przestać mówić: ta część mojego życia nie powinna istnieć. Także moja słabość, moje ograniczenia, historia, której nie potrafię zmienić, mogą stać się miejscem spotkania z Bogiem. Bóg nie czeka, aż stanę się kimś innym, żeby mnie pokochać. Kocha mnie również w mojej kruchości.

Podobnego doświadczenia dotyka Jeremiasz w pierwszym czytaniu. Jego powołanie nie prowadzi go do spokojnego i wygodnego życia. Przynosi niezrozumienie, odrzucenie i cierpienie. Jeremiasz chciałby nawet przestać mówić w imię Boga, ale odkrywa w sobie Jego słowo jak ogień, którego nie może ugasić. Jego życie nie wygląda tak, jak sam by je zaprojektował, a jednak właśnie w tej historii odkrywa swoją misję.

Być może dużą część życia spędzamy, próbując stać się człowiekiem, którym sami postanowiliśmy być, podczas gdy Bóg cierpliwie próbuje nam objawić, kim jesteśmy w Jego oczach.

Dlatego Jezus mówi: „Kto chce zachować swoje życie, straci je; a kto straci swe życie z mego powodu, znajdzie je”. Stracić życie nie oznacza je zmarnować. Oznacza przestać kurczowo je posiadać, przestać dyktować Bogu: musi być właśnie tak. Oznacza nauczyć się pytać każdego dnia: „Panie, co Ty czynisz z moim życiem? Dokąd mnie prowadzisz? Czego chcesz mnie nauczyć także przez to, czego dzisiaj nie rozumiem?”

Być może wtedy odkryjemy, że również to, co najchętniej wykreślilibyśmy z naszej historii, w rękach Boga może stać się częścią większego dzieła.

Bóg nie szuka ludzi doskonałych. Bóg pragnie, abyśmy odkryli, że jesteśmy przez Niego doskonale kochani.

„A wy za kogo Mnie uważacie?”


Dzisiejsza Ewangelia rozgrywa się w bardzo szczególnym miejscu. Jezus prowadzi uczniów w okolice Cezarei Filipowej, dzisiejszego Banias. To nie jest Jerozolima ani Świątynia, ale teren naznaczony kultami pogańskimi. Znajdowała się tam wielka grota związana z kultem boga Pana, która w ówczesnych wyobrażeniach przywoływała świat podziemny, krainę śmierci.

I być może nie jest przypadkiem, że właśnie wokół tego miejsca powstały pogańskie sanktuaria. Religijność człowieka od zawsze rodzi się także wobec tajemnicy tego, czego nie potrafimy zrozumieć i nad czym nie mamy władzy. Człowiek od zawsze staje wobec śmierci i pyta: co jest dalej? Co znajduje się po drugiej stronie? Czy śmierć jest końcem? To, czego nie znamy, budzi w nas lęk.

I właśnie tam, przed miejscem kojarzonym z krainą śmierci, Jezus zadaje uczniom najważniejsze pytanie:

„A wy za kogo Mnie uważacie?”

Piotr odpowiada: „Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego”.

To niezwykłe. W miejscu, które przypomina człowiekowi o śmierci, Piotr wyznaje wiarę w Boga żywego.

Jakby Jezus pytał: Wobec tajemnicy śmierci kim Ja jestem dla was? Jaką odpowiedź daje wam moja obecność?

I wtedy mówi: „Ty jesteś Piotr, czyli Skała, i na tej Skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą”.

Zwróćmy uwagę: brama nie jest narzędziem ataku. Brama służy do obrony. Obraz jest więc zupełnie inny, niż czasem sobie wyobrażamy. To nie Kościół ma być zamknięty w twierdzy i drżeć przed atakiem zła. To bramy piekieł nie są w stanie oprzeć się Chrystusowi.

I tutaj znajduje się serce chrześcijańskiej odpowiedzi na śmierć.

Chrystus nie jest kimś, kto usuwa śmierć z naszego życia. Nie jest kimś, kto udaje, że śmierci nie ma. On sam w nią wchodzi.

Wchodzi w cierpienie, w krzyż, w grób. Schodzi tam, gdzie człowiek nie może już nic zrobić, i właśnie stamtąd wychodzi jako Żyjący.

Dlatego chrześcijaństwo nie daje nam magicznej obietnicy: nie będziesz cierpiał, nie umrzesz, nie spotkasz ciemności. Daje nam coś znacznie większego: Chrystusa, który wchodzi z nami w śmierć, aby przeprowadzić nas do życia.

Każdy z nas ma swoje „bramy piekieł”: grzech, który powraca, cierpienie, lęk, rozbitą relację, chorobę, porażkę, sytuację, z której nie widzimy wyjścia. I właśnie tam Jezus stawia nam to samo pytanie:

„A ty za kogo Mnie uważasz?”

Bo łatwo odpowiedzieć, kim jest Chrystus, kiedy wszystko dobrze się układa. Prawdziwa odpowiedź rodzi się wtedy, kiedy staję przed czymś, czego sam nie potrafię pokonać.

I właśnie tam możemy razem z Piotrem powiedzieć:

„Ty jesteś Mesjasz, Syn Boga żywego”.

Chrześcijanin nie jest człowiekiem, który nigdy nie spotyka śmierci ani nie staje przed bramami piekieł. Chrześcijanin jest człowiekiem, który odkrył, że Chrystus potrafi wejść tam, gdzie wszystko wydaje się skończone, i wyprowadzić stamtąd życie.

Bo tam, gdzie wchodzi Syn Boga żywego, śmierć może być rzeczywista, może boleć, może nas przerażać — ale nie może już mieć ostatniego słowa.